Doğal Afetler: Türkiye'deki Dağılım ve Önlemler

Türkiye, tektonik bölge olarak deprem, sel, heyelan, volkanizma ve kuraklık gibi doğal afetlere açık.



Deprem: Anadolu Fay Sistemi'ndeki sıkışma sonucu oluşur. Marmara, Düzce, Erzincan gibi bölgeler yüksek riskli. Richter ölçeği ile büyüklük, Merkalı ölçeği ile şiddet ölçülür. Büyüklük enerjiyi, şiddet hasarı miktarını gösterir. Önlem: deprem dirençli binalar, risk haritaları.



Sel: Yağış, kar erimesi ve baraj çöküntüsü sonucu. Karadeniz ve Çukurova gibi düşük alanlarda sık görülür. Önlem: kanalizasyon, uyarı sistemleri.



Heyelan: Yağış ve depremle tetiklenir. Doğu Karadeniz ve Çanakkale gibi bölgelerde yaygındır. Önlem: bitki örtüsü, çimento uygulamaları.



Volkanizma: Çoğunluka Ege ve Akdeniz kıyılarında. Hazard sınıfında olan Halkidiki ve Nemrut volkanlarıdır. Önlem: izleme istasyonları, evakuasyon planları.



Kuraklık: Yarı kurak bölgeler, akdeniz iklimi etkisiyle görülür. Sürekli tarımsal hasara yol açar. Önlem: sulama sistemleri, su tasarrufu.



Türkiye'nin deprem kuşağı: Anadolu Fayı üzerinde, batıdan doğuya doğru Marmara, Düzce, Erzincan gibi bölgelerde yoğunlaşır.



ÖSYM sınav taktiği: En sık görülen afet türü ve deprem büyüklüğü ile şiddet farkı soruları sıkça sorulur. Özellikle KAF boyunca Marmara-Düzce-Erzincan depremleri ve büyüklük-şiddet ilişkisi bilinmelidir.