AYT'de sıkça çıkan bir konudur.
Bu konu, Platon, Aristoteles, Hobbes, Locke ve Rousseau gibi düşünürlerin devlet ve yönetim anlayışlarını kapsar.

Platon idealist bir devlet modeli önerir: filozof kral yönetimi, üç sınıf (düşünür, savaşçı, halk) ayrımıyla toplumsal adalet sağlanır.
Aristoteles ise gerçekçi bir yaklaşım sergiler: maltiplik (karışık) yönetim, orta sınıf ağırlıklı, döner tarzda değişen yönetimleri tercih eder.

Hobbes güçlü devlet savunur: Leviathan, doğal durumda insanın haydutca doğası nedeniyle mutlak monarşi gerektiğini öne sürer.
Locke sınırlı hükümet ve özgürlükçü bir model sunar: doğal haklar (hayat, özgürlük, mal) korunur, hukukun üstünlüğü ve temsilci demokrasi şeklinde yönetim şekli öngörülür.
Rousseau genel irade ve doğrudan demokrasi üzerine kurulmuş bir devlet anlayışı geliştirir: sosyal sözleşme ile insanlar kendi özgürlüklerini ortak iradeye devretmeyi kabul eder, tüm vatandaşların eşit katılımıyla kararlar alınır.

Sosyal sözleşme teorisi, insanların doğal durumdan çıkarak birlikte yaşama kararı alarak ortak bir anlaşma (sözleşme) yapmalarıdır. Bu teori, devletin halkın iradesinden doğduğunu, halkın hakimiyetini savunur.

ÖSYM sıklıkla şu eşleştirmeleri sorar:
- Hobbes = mutlak monarşi (Leviathan)
- Locke = sınırlı hükümet + özgürlükçü
- Rousseau = genel irade + doğrudan demokrasi

Bu temel kavramları öğrenerek, hangi filozof hangi yönetim biçimini savunur sorularına hızlı ve doğru yanıt verebilirsiniz.