, toplum ve toplumsal ilişkilerle ilgilenen bilim dalıdır. Toplumun yapısını, dinamiklerini ve değişim süreçlerini inceleyerek insan davranışlarının sosyal bağlamını anlamaya çalışır.

Sosyolojinin temel kurumları:
1. Aile: Birincil sosyalleşme kaynağıdır, çocuklara değer, norm ve davranış kalıplarını öğretir.
2. Eğitim: İkincil sosyalleşme aracıdır, bireyleri bilgi, beceri ve sosyal rollerle donatarak topluma katkıda bulunmalarını sağlar.
3. Din: Toplumun değer ve normlarını aktaran, bireyler arasındaki dayanışmayı güçlendiren bir kurumdur.

Sosyal tabakalaşma toplumun ekonomik, politik ve kültürel güç temeline gölge kalacak şekilde bireylerin ve grupların statü ve rollerine göre düzenlenmesidir. Üç temel biçim vardır:
- Kast: Doğumla belirlenen, değiştirilemeyen sosyal pozisyonlara dayalıdır. Hiyerarşik ve kapalı bir yapıya sahiptir.
- Zümre: Doğum ve aile ilişkileri temel alınarak oluşan, genellikle politik ve ekonomik güce dayalı sosyal gruplardır. Kapalı ve elitist bir yapıya sahiptir.
- Sınıf: Ekonomik faktörlere dayalı, kapitalist toplumlarda baskın bir tabakalaşma biçimidir. Bireylerin ekonomik kaynaklara erişimi ve toplumsal konumu sınıf pozisyonuyla belirlenir. Açık ve dinamik bir yapıya sahiptir.

Statü, toplumun değer ve normlarına göre birey veya grubun sosyal değerine verilen isimdir. Örnek: “doktor” statüsüne sahip biri, sağlık alanında saygınlık ve güven toplar.

Rol, bir bireyin belirli bir statüde bulunduğu durumda görevleri ve beklentilerdir. Örnek: “anne” rolüne sahip biri, çocuklarını besleyip koruma ve onların sosyalleşmesini sağlama görevlerini yerine getirir.

ÖSYM sınav taktiği: Sosyal kurumlar ile işlevleri eşleştirme sorularında, aileyi birincil sosyalleşme, eğitimi ikincil sosyalleşme ve din'i değer ve norm aktarımı temel işlevleriyle ilişkilendirilmelidir.