Hareket iki temel türde incelenir: sabit hızlı ve sabit ivmeli hareketler.



Sabit hızlı hareket için v = sabit olduğundan kinematik denklemler:

• x = x₀ + v·t

• v = v₀

• a = 0

Örnek: Bir araç 10 m/s sabit hızla doğruya gittiğinde 5 s sonra yolunu bulmak için x = 0 + 10·5 = 50 m.



Sabit ivmeli hareket için ivme a sabit olduğundan kullanılan denklemler:

• v = v₀ + a·t

• x = x₀ + v₀·t + ½·a·t²

• v² = v₀² + 2a·(x - x₀)

Örnek: 0 dan başlayan bir cisim 2 m/s² ivmeyle hareket ediyorsa 3 s sonra hızı v = 0 + 2·3 = 6 m/s ve yolunu x = 0 + 0 + ½·2·3² = 9 m olarak hesaplanır.



Grafikler:

• v-t grafikleri sabit hızlı harekette yatay doğru (düz çizgi), sabit ivmeli harekette eğimli doğru (doğrusal artış/azalış) gösterir. Eğim ivmeyi verir.

• x-t grafikleri sabit hızlı harekette doğru (düz çizgi), sabit ivmeli harekette kare fonksiyonu (parabol) şeklindedir. Eğim hızı, eğimdeki değişim ivmedir.



ÖSYM sınav taktiği:

• Grafik yorumu sorularında eğim ve alanları analiz edin.

• İki cismin buluşması sorularında, buluşma anında yer değiştirmeleri eşittir: x₁ = x₂. Bu koşul kullanılarak denklem kurulur. Örnek: x₁ = 0 + 5·t ve x₂ = 20 - 3·t olsun; buluşma için 5·t = 20 - 3·t → 8t = 20 → t = 2.5 s.



Bu temel kavramlar ve taktiklerle hareket konusundaki çoğu soru etkili bir şekilde çözülebilir.