Manyetik Alan ve Manyetik Kuvvet

Manyetik alan (B) bir yük taşıyan parçacığın hareketi üzerine etki eden manyetik kuvvet (F) kaynağıdır.

Hareketli yük için kuvvet:

F = q·v × B

Burada q yük, v hız vektörü, B manyetik alan vektörü.

Kuvvetin büyüklüğü:

|F| = |q|·|v|·|B|·sinθ

θ, v ve B arasındaki açıdır.



Sağ el kuralı ile yön belirlenir:

- Sağ elin parmaklarını hız yönüne (v) doğru eğdirin.

- İkinci parmaklarını manyetik alana (B) doğru eğdirin.

- Polçağını kuvvet vektörü (F) yönünü gösterir.



Akım taşıyan tel için kuvvet:

F = I·L × B

I akım, L tel parçasının uzunluğunu gösteren vektör.



ÖSYM genellikle manyetik alandaki yükün yörüngesini ya da tel üzerindeki kuvvetin yönünü sorar.

- Kuvvet her zaman hız ve alan dik olduğundan, yük dairesel yörünge izler.

- Yarıçap: r = m·v / (|q|·B)



Bu formüllerle, sınavda sık karşılaşılan “yörünge” ve “yön” sorularını hızlıca çözebilirsiniz.