Koni ve Küre geometri konusu AYT sınavında sıkça karşımıza çıkar.
Koni hacim ve yanal alan hesaplamalarında yarıçapı r ve yatık yüksekliği l kullanılır.
- Hacim: V = (1/3)·π·r²·l
- Yanal alan: A_yanal = π·r·l
Dikey yükseklik h = √(l² - r²) ile bulunur.
Küre hacim ve yüzey alanı formülleri:
- Hacim: V = (4/3)·π·r³
- Yüzey alanı: A = 4·π·r²
Yarıçap r üzerinden yarıküre hacmi ve taban alanı:
- Yarıküre hacmi: V_yarıküre = (2/3)·π·r³
- Taban alanı: A_taban = π·r²
Örnek sınav sorusu: Bir kürenin içine en büyük küp yerleştiriliyor. Küp köşegeni kürenin çapına eşittir: √3·a = 2r → a = (2/√3)·r.
- Küp hacmi: V_küp = a³ = (8/3√3)·r³
- Küp hacminin küre hacmine oranı: V_küp / V_küre = [(8/3√3)·r³] / [(4/3)·π·r³] = 2 / (√3·π)
Bu tür sorularda r terimlerini sadeleştirerek oranlar bulunur.
Sınav taktiği: Küre içine/dışına yerleştirilen şeklin ölçüleri sorulduğunda, önce r ile ilişkisini kur, sonra hacim/yüzey alan formüllerini uygula.