Konu Özeti
Sıvı Çözeltiler ve Çözünürlük konusu, AYT Kimya için sıkça sorulan bir bölümdür.
Çözelti, çözücü ve çözünen bileşenlerinden oluşur. Molarite (M) L-1 birimli, molalite (m) kg-1 birimli konsantrasyon ölçüleridir.
Örnek: 0.5 M NaCl çözeltisi, 1 L çözeltide 0.5 mol NaCl (58.44 g) içerir.
Kütlece yüzde konsantrasyon: 20% (m/m) H₂SO₄ çözeltisi, 100 g çözeltide 20 g kükürt asit bulunur.
Seyreltme için kullanılan temel formül: c₁V₁ = c₂V₂. Bu, sadece molarite biriminde doğrudan geçerlidir.
Örnek: 2 M HCl çözeltisinden 0.5 L alıp 1.5 L su ekleyerek 0.5 M yeni çözelti elde edilir (2·0.5 = 0.5·1.5).
Koligatif özellikler çözünenin miktarına bağlıdır:
• Kaynama noktası yükselmesi: ΔTb = i·Kb·m (i: van't Hoff faktör, Kb: kaynama sabiti, m: molalite).
• Donma noktası alçalması: ΔTf = i·Kf·m (Kf: donma sabiti).
Örnek: 0.1 m NaCl (i = 2) çözeltisi, suyun donma noktasını 0.372 °C alçaltır (Kf su = 1.86 °C·kg/mol).
Sınav taktiği: ÖSYM genellikle çözelti hazırlama ve seyreltme soruları sorar. c₁V₁=c₂V₂ formülünü anlamalısınız; diğer birimlerde (molalite, kütlece %) doğrudan uygulanmaz. Koligatif özelliklerle ilgili sorular için i, Kb ve Kf değerlerini bilmeniz yeterlidir.