Trigonometri AYT Matematik'te sıkça çıkan bir konudur ve birim çember ile yakından ilişkilidir.
Birim çember üzerindeki bir noktanın x koordinatı cos, y koordinatı sin'e eşittir. Bu sayede sin²α + cos²α = 1 özdeşliği elde edilir ve her zaman doğrudur.
Diğer önemli özdeşlik: 1 + tan²α = sec²α. Bu da birim çember üzerinde tanjant ve sekantın ilişkisiyle kanıtlanır.
Toplam-fark formülleri iki açının sin, cos, tan değerlerini bulmaya yarar:
- sin(α ± β) = sinα·cosβ ± cosα·sinβ
- cos(α ± β) = cosα·cosβ ∓ sinα·sinβ
- tan(α ± β) = (tanα ± tanβ) / (1 ∓ tanα·tanβ)
Örnek: cos75° = cos(45°+30°) = cos45·cos30 - sin45·sin30 = (√2/2)(√3/2) - (√2/2)(1/2) = (√6 - √2)/4
Çift açı formülleri 2α açısını bulmaya yarar:
- sin2α = 2sinα·cosα
- cos2α = cos²α - sin²α = 2cos²α - 1 = 1 - 2sin²α
Örnek: sin2x = 2sinx·cosx. Eğer sinx = 3/5 ise cosx = 4/5 (sin²+cos²=1) ve sin2x = 2·(3/5)·(4/5) = 24/25.
ÖSYM sınavında trigonometri genellikle özdeşlik kanıtlama veya denklem çözme soruları şeklinde gelir. sin²+cos²=1 ve çift açı formülleri bu tür soruları çözmek için en temel araçlardır ve ezberlenmelidir. 4-5 soru sıkça çıkar.