Anasayfa / AYT / Türkçe / Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı
Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı
Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı

1923-1950 yıllarını kapsar ve Garip, İkinci Yeni, Toplumcu Gerçekçi gibi önemli edebi akımların doğduğu bir dönemdir.

Garip hareketi, Orhan Veli öncülüğünde 1941'de ortaya çıkan bir protesto akımıdır. Geleneksel şiir biçimlerinden, anlatım ve dilinden uzaklaşıp, gündelik yaşamı, öznel duyguları ve söz özgürlüğünü ön plana çıkaran Garip,
- Basit, konuşma dili kullanımı
- Şehir, sevgi, yalnızlık temaları
- Geleneksel şiirsel değerlere karşı çıkış
şeklinde öne çıkar. Örnek: "Bana bir kadeh vereceksin mı?" (Orhan Veli)

İkinci Yeni ise 1940'lı yıllarda, Garip'in ardından ortaya çıkan bir modernist akımdır. Nâzım Hikmet ve arkadaşlarının etkisiyle,
- Özgür nazım (serbest ritim)
- Sosyal içerik ve politik özgürlük
- Şiirin görevinin toplumu değiştirmek olduğu düşüncesi
gibi özellikler taşır. Örnek: "Hatırla bu günleri" (Nâzım Hikmet)

Toplumcu Gerçekçi şiir ise, II. Dünya Savaşı ve sosyalist gerçekçilik etkisiyle, toplumun sınıfsal çelişkilerini, insanların günlük mücadelelerini ele alan bir akımdır. Örnek:
- Reşat Nuri Güntekin - "Çalıkuşu" (kadının toplumsal baskıları)
- Yakup Kadri Karaosmanoğlu - "Yaban" (insanların doğa ve toplumla ilişkisi)

ÖSYM, bu dönemi sıklıkla şair-akım ve roman-yazar eşleştirme sorularıyla sınar.
- Orhan Veli = Garip
- Nâzım Hikmet = Toplumcu Gerçekçi + serbest nazım
- Reşat Nuri Güntekin = Çalıkuşu
- Yakup Kadri Karaosmanoğlu = Yaban

Bu temel bilgilerle, akım-yazar ve şair-akım ilişkilerini hatırlamak, sınavda sorulan soruları kolayca cevaplamak için yeterlidir.

Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı

Garip(Orhan Veli, Melih Cevdet, Oktay Rifat): sıradan insan, süssüz dil. İkinci Yeni: kapalı anlam. Toplumcu gerçekçilik: Nâzım Hikmet. Roman: Halide Edib, Yakup Kadri, Reşat Nuri.

0 Alt Kategori
0 Toplam Soru