Edebi Sanatlar edebiyatta kullanılan anlatım ve ifade yöntemleridir. Bu sanatlar, yazarın düşüncelerini, duygularını ve algılarını etkili bir şekilde okuyucuya aktarmasını sağlar.
Teşbih (Benzetme) iki benzer olmayan nesneyi, birbirine benzeten kıyaslamadır. Teşbih iki nesne hem benzeyen hem de benzetilen olduğunda kullanılır. Örnek: "Gökyüzü, bir şerit gibi beyazdı." Burada gökyüzü, şeritle benzetilmiştir.
İstiare (Açık/Kapalı) bir nesnenin yerine başka bir nesne kullanılarak ifade edilmesidir. Açık istiare, benzetilen nesne açıkça belirtilir. Örnek: "Gözlerinin ışığı, bir bakını göz kırpanın gözünü de kırar." Kapalı istiare, benzetilen nesne gizlidir. Örnek: "Gülümsemen, bir şelaledi. Çevreyi ıslatıyordu."
Mecaz-ı Mürsel bir nesnenin niteliğini, başka bir nesneye, o nesnenin sahibine veya yakınına yüklemektir. Örnek: "Gözlerinin ışığı, bir bakını göz kırpanın gözünü de kırar." Burada "ışık", gözün niteliği olup, göz sahibine (kişiye) yüklenmiştir.
Kinaye bir nesnenin niteliğini, o nesneye değil, onun sahibine ya da yakınına yüklemektir. Örnek: "Gülümsemen, bir şelaledi. Çevreyi ıslatıyordu." Burada "gülümseme", kişinin duygusunu ifade ederken, kişiye değil, onun ifade ettiği duygu ve algıya kinaye yapılmıştır.
Teşhis bir nesnenin niteliğini, bu niteliğin sahibine değil, bu nesneye yüklemektir. Örnek: "Gözlerinin ışığı, bir bakını göz kırpanın gözünü de kırar." Burada "ışık", gözün niteliği olup, gözün kendisine teşhis yapılmıştır.
İntak Sanatı bir nesnenin niteliğini, bu niteliğin sahibine, nesneye veya yakınına yüklemektir. Örnek: "Gözlerinin ışığı, bir bakını göz kırpanın gözünü de kırar." Burada "ışık", gözün niteliği olup, hem göz sahibine hem de gözün kendisine intak yapılmıştır.
ÖSYM Sınav Taktiği: ÖSYM bu konudan her yıl 2-3 soru sorar. "Alıntıdaki edebi sanat nedir" sorularında önce benzetme mi istiare mi olduğunu belirlemek önemlidir. Eğer iki nesne hem benzetilen hem de benzeyen ise cevap teşbihdir. Eğer biri gizliyse, yani açıkça belirtilmemişse cevap istiaredir. Bu taktik, doğru cevaba ulaşmanızı sağlar.