İstatistik, veri toplama, düzenleme, analiz ve yorumlama süreçlerini kapsar.
Ortalama (Aritmetik Ortalama) bir veri kümesinin tüm değerlerinin toplamının, değer sayısına bölümüdür: x̄ = (Σxᵢ) / n.
Medyan, veri kümesini küçükten büyüğe sıraladığımızda ortadaki değerdir. Eğer veri sayısı çiftse, iki orta değerin aritmetik ortalaması medyan olur.
Mod, veri kümesinde en sık tekrar eden değerdir. Birden fazla mod olabilir (çoklu mod).
Standart Sapma (σ), veri dağılımının merkezine olan ortalama sapmasını ölçer: σ = √[(Σ(xᵢ - x̄)²) / n]. Büyük bir standart sapma, verilerin yayıldığını gösterir.
Grafik soruları sıklıkla sütun grafiği, histogram, frekans poligonu ve dağılım diyagramı şeklinde çıkar. Veri dağılımını görselleştirmek için değerli araçlardır.
Örnek: Bir sınıftaki 10 öğrencinin notları: 45, 55, 60, 60, 65, 70, 75, 80, 80, 85.
- Ortalama: x̄ = (45+55+60+60+65+70+75+80+80+85) / 10 = 67,5
- Medyan: sıralı veri kümesinde ortadaki iki değer 65 ve 70, medyan = (65+70) / 2 = 67,5
- Mod: en sık tekrar eden değer 60 ve 80, çoklu mod var
- Standart sapma: σ ≈ 12,02 (hesaplama: ortalama çıkarıp karelerin ortalaması alınıp kök alınır)
Bu ölçütler, veri setinin genel özeti ve dağılımı hakkında önemli bilgiler sağlar.