Çözüm Adımları:
1. Adım: Popülasyon Büyümesi ve Taşıma Kapasitesi Tanımı
Bir popülasyonun büyümesi, doğum oranlarının ölüm oranlarından yüksek olması durumunda gerçekleşir. Taşıma kapasitesi (K), bir ekosistemin sürdürülebilir bir şekilde barındırabileceği maksimum birey sayısıdır. Popülasyon, sınırlayıcı faktörler nedeniyle taşıma kapasitesinin üzerine çıkamaz.
2. Adım: Sınırlayıcı Faktörlerin Rolü
Popülasyon büyümesini sınırlayan faktörler iki ana kategoriye ayrılır: yoğunluğa bağımlı ve yoğunluktan bağımsız faktörler. Yoğunluğa bağımlı faktörler, popülasyon yoğunluğu arttıkça etkisi artan faktörlerdir (örn: rekabet, avlanma, hastalıklar, atık birikimi). Yoğunluktan bağımsız faktörler ise popülasyon yoğunluğundan etkilenmeyen ancak popülasyonu etkileyen faktörlerdir (örn: doğal afetler, iklim değişiklikleri).
3. Adım: Doğru Cevabın Analizi
D şıkkında belirtilen 'Popülasyon yoğunluğu arttıkça, bireyler arası rekabetin artması ve kaynakların yetersiz kalması' durumu, tipik bir yoğunluğa bağımlı sınırlayıcı faktördür. Popülasyon büyüdükçe ve birey sayısı arttıkça, besin, su, yaşam alanı gibi kaynaklar sınırlı hale gelir ve bireyler arasında bu kaynaklar için rekabet şiddetlenir. Bu durum, doğum oranlarını düşürüp ölüm oranlarını artırarak popülasyon büyümesini yavaşlatır ve popülasyonun taşıma kapasitesine ulaşmasına neden olur.
4. Adım: Diğer Seçeneklerin Değerlendirilmesi
A, B, C ve E şıklarında belirtilen durumlar (besin miktarının artması, avcı sayısının azalması, sınırsız yaşam alanı, hastalık etkisinin azalması) popülasyon büyümesini teşvik eden veya büyümeyi destekleyen faktörlerdir. Bu faktörler, popülasyonun daha fazla büyümesine olanak tanır ve onu sınırlayıcı olmaktan ziyade, taşıma kapasitesine ulaşma süresini uzatabilir veya taşıma kapasitesinin artmasına neden olabilirler. Dolayısıyla, bu seçenekler popülasyon büyümesini sınırlayan temel faktörler değildir.