Çözüm Adımları:
1. Adım: Mitoz bölünmenin temel özelliklerini hatırlayalım.
Mitoz bölünme, ökaryotik hücrelerde görülen, bir hücreden genetik olarak birbirinin aynısı iki yeni hücrenin oluşmasını sağlayan bir hücre bölünmesi türüdür. Bu bölünme öncesinde DNA eşlenmesi (replikasyon) gerçekleşir ve genetik materyal iki katına çıkarılır.
2. Adım: Mitozun farklı canlılardaki amaçlarını değerlendirelim.
Çok hücreli canlılarda mitozun temel amaçları büyüme, gelişme, yıpranan dokuların onarımı ve bazı durumlarda (örneğin bitkilerde vejetatif üreme) eşeysiz üremedir. Tek hücreli canlılarda ise mitoz doğrudan eşeysiz üreme (çoğalma) anlamına gelir.
3. Adım: Şıkları, her iki durum (çok hücrelide büyüme/onarım ve tek hücrelide üreme) için ortak olup olmadığına göre inceleyelim.
- A) Bölünme sonucunda kalıtsal yapısı ana hücre ile aynı olan hücrelerin oluşması: Mitoz, genetik bilgiyi korur ve oluşan hücreler ana hücre ile aynı genetik yapıya sahiptir. Bu, her iki durum için de ortaktır.
- B) Bölünme öncesinde DNA replikasyonunun gerçekleşmesi: Hücre bölünmesinden önce genetik materyalin iki katına çıkarılması (DNA replikasyonu) mitozun zorunlu bir aşamasıdır ve her mitozda gerçekleşir. Bu, her iki durum için de ortaktır.
- C) Bölünme sonucunda genellikle iki yeni hücrenin oluşması: Mitoz bölünme sonucunda ana hücreden genellikle iki yavru hücre meydana gelir. Bu, her iki durum için de ortaktır.
- D) Oluşan yeni hücrelerin canlının yaşamını sürdürmesi için temel bir rol oynaması: Çok hücreli canlıda oluşan yeni hücreler (büyüme, onarım) canlının kendi yaşamını sürdürmesi için kritikken, tek hücreli canlıda oluşan yeni hücreler (üreme) türün devamlılığı ve popülasyonun sürdürülmesi için temel bir rol oynar. Dolayısıyla, canlının yaşamının (bireyin veya türün) devamlılığı için temel bir role sahiptir. Bu, her iki durum için de ortaktır.
- E) Canlı popülasyonunda genetik çeşitliliğin artırılmasına doğrudan katkı sağlaması: Mitoz bölünme, genetik olarak özdeş hücreler ürettiği için popülasyonda genetik çeşitliliğin artırılmasına doğrudan katkı sağlamaz. Genetik çeşitlilik genellikle mutasyonlar veya eşeyli üreme (mayoz ve döllenme) yoluyla artar. Dolayısıyla, bu ifade her iki durum için de ortak bir özellik *değildir*.
4. Adım: Sonuç
Yukarıdaki değerlendirmeler sonucunda, mitoz bölünmenin popülasyonda genetik çeşitliliğin artırılmasına doğrudan katkı sağlamaması, her iki durum için de ortak olmayan özelliktir.