Doğru Cevap:
Gastrulasyon evresinde, embriyoda ektoderm, mezoderm ve endoderm olmak üzere üç temel embriyonik tabaka oluşur.
Çözüm Adımları:
1. Adım
Embriyonik gelişimin erken evreleri sırasıyla döllenme, zigot oluşumu, segmentasyon (yarılma), morula, blastula (memelilerde blastosist) ve gastrulasyondur.
2. Adım
Şıklardaki ifadeleri bu evrelerle karşılaştıralım:
- **A şıkkı yanlıştır:** Zigot, mitoz bölünmelerle önce morula (katı hücre topu) evresini, ardından blastula (içi boş hücre topu) evresini oluşturur. Doğrudan blastula evresi oluşmaz ve morula evresi atlanmaz.
- **B şıkkı yanlıştır:** Embriyoblast (iç hücre kütlesi) ve trofoblast hücrelerine ayrılma, morula evresinden sonra oluşan blastosist evresinde gerçekleşir. Ayrıca, bu evrede hücreler farklılaşma potansiyelini kaybetmez, aksine farklılaşmaya başlar.
3. Adım
**C şıkkı doğrudur:** Gastrulasyon, blastula evresini takip eden ve embriyoblast hücrelerinin yeniden düzenlenmesiyle üç temel embriyonik tabakanın (ektoderm, mezoderm ve endoderm) oluştuğu kritik bir evredir. Bu tabakalar daha sonra vücudun tüm organ ve dokularını oluşturacaktır.
4. Adım
- **D şıkkı yanlıştır:** Segmentasyon (yarılma) evresinde hücre sayısı artar ancak embriyonun toplam kütlesi ve boyutu önemli ölçüde büyümez. Organ taslakları ise gastrulasyon sonrası başlayan organogenez evresinde oluşmaya başlar.
- **E şıkkı yanlıştır:** Plasenta, blastosistin rahime tutunmasından (implantasyon) sonra gelişmeye başlayan bir yapıdır ve embriyonik gelişimin en erken evrelerinde ortaya çıkan ilk bağlantı yapısı değildir. İmplantasyon sonrası trofoblast hücrelerinden gelişir.
Sonuç
Bu durumda, insan embriyonik gelişiminin erken dönemleri ile ilgili doğru ifade C şıkkında verilmiştir.