bir tepkimenin ilerlemesinin durduğu noktadır; ürünler ve reaktanlar arasında miktar değişimi olmaz.
Denge sabiti K_c, [ürünler] ^ katsayı / [reaktanlar] ^ katsayı şeklinde hesaplanır.
Örnek: N₂ + 3H₂ ⇌ 2NH₃ için K_c = [NH₃]² / ([N₂][H₂]³).
Le Chatelier ilkesi ile sıcaklık, basınç ve konsantrasyon değişiklikleri dengeyi kaydırır.
- Sıcaklığı artırma ekzotermik tepkimeleri ürün yönüne, endotermik tepkimeleri reaktan yönüne iter.
- Gazlı tepkimelerde basıncı artırma, daha az molar hacme sahip tarafı tercih eder.
- Katı veya sıvı maddelerin konsantrasyonu dengeye etki etmez.
Kimyasal hesaplamalar için öncelikle K_c değerini bulun, ardından bilinen konsantrasyonları denge denkleminde yerine koyarak bilinmeyeni çözün.
Sık karşılaşılan soru tipi: İlk başlangıç konsantrasyonları verilir, tepkime %x kadar ilerlerse K_c nedir? Bu durumda x ile değişimleri ifade edin ve denge ifadesini kurun.
Örnek: 2SO₂ + O₂ ⇌ 2SO₃, başlangıçta [SO₂] = 0.5 M, [O₂] = 0.2 M, [SO₃] = 0 M. Tepkime %40 ilerlediğinde:
- SO₂ azalma: Δ[SO₂] = -2·0.4·0.5 = -0.4 M
- O₂ azalma: Δ[O₂] = -0.2 M
- SO₃ artış: Δ[SO₃] = +0.4 M
Denge konsantrasyonları: [SO₂] = 0.1 M, [O₂] = 0 M, [SO₃] = 0.4 M
K_c = [SO₃]² / ([SO₂]²[O₂]) = (0.4)² / (0.1)²·0 = ∞ (dengede O₂ tükeniyor, gerçekte sıfıra yaklaşır).