Oran-orantı, TYT/DGS Matematik sınavlarında sıkça karşılaşılan bir konudur. İki miktarın birbirine oranı olarak ifade edilir. Örneğin, a/b oranı olarak ifade edilir. İki miktar arasındaki ilişki doğru orantılı (a/b = k) veya ters orantılı (a*b = k) olabilir. Doğru orantıda, bir miktar artarken diğer miktar da aynı oranda artar. Ters orantıda ise, bir miktar artarken diğer miktar azalır.

Yüzde hesaplamalarında, bir miktarın toplamın yüzde kaçını olduğunu bulmak için şu formül kullanılır: (Miktar / Toplam) * 100. Karışım problemlerinde, bir karışımın bileşenlerinin oranını bulmak için şu formül kullanılır: (Bileşen miktarı / Karışım miktarı) * 100. Hız-mesafe-zaman problemleri için şu formül geçerlidir: Hız = Mesafe / Zaman.

Kısa çözüm yöntemleri, sınavda zaman kazanmak için kullanılabilir. Örneğin, doğru orantı problemlerinde, oranı bulmak için çapraz çarpma yapabilirsiniz. Ters orantı problemlerinde ise, bir miktarın değişimini bulmak için oranı ters çevirerek hesaplayabilirsiniz. Yüzde problemlerinde, orantı yöntemi kullanarak soruları çözebilirsiniz. Karışım problemlerinde, bileşenlerin oranını bulmak için toplam miktarı kullanarak hesaplayabilirsiniz. Hız-mesafe-zaman problemlerinde, formülü düzenleyerek gerekli miktarları bulabilirsiniz.

Sık çıkan soru tipleri arasında, doğru ve ters orantı problemleri, yüzde hesaplamaları, karışım problemleri ve hız-mesafe-zaman problemleri bulunmaktadır. Bu problemleri çözmek için formülleri ve kısa çözüm yöntemlerini öğrenmek önemlidir.