(XVII. yüzyıl ortalarından XIX. yüzyıl başlarına kadar) Osmanlı İmparatorluğu'nun siyasi, ekonomik ve toplumsal alanlarda yaşadığı duraklama ve gerileme sürecini kapsar.

Önemli kronolojik dönemler ve olaylar:

• 1648: İbrahim tahta çıkışı ve etnik kökenli saray kadınların güçlenmesi.
  
• 1683: II. Viyana Kuşatması yenilgisi, Osmanlı'nın Avrupa'daki üstünlüğünün sona ermesi.
  
• 1699: Karlofça Antlaşması ile Macaristan, Habsburglar'a bırakılır; toprak kaybı başlar.
  
• 1768-1774: Rusya ile Kütahya Antlaşması, Osmanlı'nın Karadeniz ve Eflak-Bogdan üzerindeki haklarını kaybetmesi.
  
• 1821-1829: Grek İsyanı, Osmanlı'nın Balkanlardaki nüfuzunu zayıflatır.
  
• 1839-1876: Tanzimat Dönemi, modernleşme ve reformlar başlar ancak kök sorunlar devam eder.
  

• Siyasi istikrarsızlık: hünkâr ve harem güçleri arasındaki mücadele, kapıcılar kulu isyanları.
  
• Ekonomik gerileme: avrupa ürünlerine bağımlılık, tarım ve sanayide düşüş.
  
• Sosyal değişim: etnik gruplar arasındaki gerilim, ayaklanmalar ve bağımsızlık hareketleri.
  
• Askeri gerileme: yenilikçi ordu kurulması zorlaşır, avrupa teknolojisi karşısında geri kalmışlık.
  

• Karşılaştırma: Avrupa'daki Aydınlanma ve Sanayi Devrimi ile Osmanlı'nın duraklamasını karşılaştırarak nedenleri daha net görebilirsin.
• Kronolojik sıralama: Olayları doğru sırayla hatırlamak yüzde 20-30 puan artırabilir. Özellikle Karlofça Antlaşması ve Tanzimat döneminin tarihlerini öğren.
• Yorum soruları: "Neden duraklama yaşandı?" sorusu için siyasi, ekonomik ve sosyal üç boyutu ayrı ayrı ele alıp örnekler vermek puan artırır.
• Tablo kullanımı: Döneme ait tarih, olay ve sonuçları tablo olarak özetlemek, hafızada kalıcı hale getirir.