Cümlede Anlam soruları, TYT Türkçe'de sıklıkla çıkan ve
uygun seçeneği belirlemek gereken soru tipidir.
Bu soruların çözümünde
anlam kayması tespiti önemlidir.
- Anlam kayması iki türde olur:
- 1. İç anlam kayması: Cümledeki bir sözcüğün veya ifadenin, genel anlamından farklı bir anlamda kullanılması.
Örnek: “Kardeşimin gözü kör oldu.” – burada göz görmek anlamında değil, sevgi anlamında kullanılmıştır.
- 2. Dış anlam kayması: Cümle ile seçenek arasında anlamsal uyumsuzluk.
Sınav taktikleri:
- Önce cümleyi tam anlamıyla okuyun; ana fikri ve kelimelerin anlamını soyutlayın.
- Seçenekleri yan yana yazarak kelime karşılıklarını kontrol edin.
- Kelimelerin kök ve ekine dikkat edin; “-ci, -lik, -ci” gibi ekler anlamı değiştirebilir.
- Çok anlamlı kelimeler (örn. göz, kan, çocuk) için örnek cümle kurarak doğru anlamı seçin.
- Deneme sınavlarında zaman yetersizliği olduğunda, önce kesin doğru olan seçeneği işaretleyin; daha sonra kalanları gözden geçirin.
Püf noktalar:
- “… gibi” ifadesiyle yapılan karşılaştırma, benzetme olduğunu unutmayın.
- “yok, değil, hiç” gibi negatif kelimeler yanlış seçeneği seçilmesine sebep olabilir; cümledeki negatif ifadeyi dikkate alın.
- Parantez içindeki notlar (örn. (gülümseme)) üst üste düşen anlamı gösterir; her iki anlamı da doğru seçeneğe dahil etmelisiniz.
- “en” ve “-e” ekleri üstelik/tekdüze anlamında kullanılır; bu eklerle oluşturulan kelimeleri doğru bağlamda kullanarak seçeneği belirleyin.
Örnek:
Cümle: “Şehir hızla büyüyor.”
Seçenekler:
A) Şehir hızlı büyüyor.
B) Şehir hızlı büyümeye başladı.
C) Şehir hızlı büyüme eğilimi gösteriyor.
D) Şehir hızlı büyüme durumu yaşamıyor.
Doğru seçenek: C. Cümlede “hızla” “hızlı” şeklinde bir anlam