Çözüm Adımları:
1. Adım: Mayoz Bölünmenin Temel Özellikleri
Mayoz bölünme, eşeyli üreyen canlılarda gamet (üreme hücreleri) oluşumunu sağlayan özel bir hücre bölünmesidir. Bu bölünmenin temel amaçları, kromozom sayısını yarıya indirmek ve genetik çeşitliliği sağlamaktır. İki aşamadan oluşur: Mayoz I ve Mayoz II.
2. Adım: Seçeneklerin Mayoz Özellikleri Açısından Değerlendirilmesi
Seçenekleri mayozun temel özellikleri ışığında değerlendirelim:
- A) Oluşan gametlerin kromozom sayısı ana hücrenin yarısı kadardır: Bu ifade doğrudur. Mayoz I sonunda kromozom sayısı yarıya iner ve bu durum tür içi kromozom sayısının sabit kalmasını sağlar.
- B) Mayoz bölünme başlamadan önce DNA eşlenmesi sadece bir kez gerçekleşir: Bu ifade doğrudur. DNA eşlenmesi (replikasyon) sadece mayoz I başlamadan önceki interfaz evresinde, yani bölünme başlamadan önce bir kez gerçekleşir. Mayoz II'den önce DNA eşlenmesi olmaz.
- C) Mayoz I'de homolog kromozomların ayrılması, Mayoz II'de ise kardeş kromatitlerin ayrılması görülür: Bu ifade doğrudur. Mayoz I anafaz I evresinde homolog kromozomlar zıt kutuplara çekilirken, Mayoz II anafaz II evresinde kardeş kromatitler birbirinden ayrılarak zıt kutuplara hareket eder.
- D) Krossing-over (parça değişimi) olayı genetik çeşitliliğe katkı sağlar: Bu ifade doğrudur. Mayoz I'in profaz I evresinde gerçekleşen krossing-over ve anafaz I'deki homolog kromozomların bağımsız dağılımı, genetik çeşitliliğin temel mekanizmalarıdır.
3. Adım: Yanlış İfadenin Tespiti
E) Mayoz I ve Mayoz II evrelerinin her birinin başında DNA eşlenmesi gerçekleşir: Bu ifade yanlıştır. DNA eşlenmesi (replikasyon), mayoz bölünme başlamadan önce sadece bir kez (interfaz evresinde) gerçekleşir. Mayoz II'den önce herhangi bir DNA eşlenmesi olmaz. Bu nedenle, Mayoz II'ye giren hücreler Mayoz I sonunda oluştuğu haldeki DNA içeriğini taşır ve sadece kardeş kromatitler ayrılır.